Hôm bàn giao nhà, ông chủ căn biệt thự không hề nhìn vào hệ thống đèn chùm pha lê. Ông ấy chỉ lặng lẽ đi chân trần trên mặt sàn, rồi đột nhiên ngồi bệt và sờ mó một góc tường cạnh cửa sổ. Tôi đứng nhìn, trong đầu đầy thắc mắc, mãi đến khi ông ấy nói một câu mà nghe xong tôi phải xem lại chính cách tôi thi công suốt 15 năm qua. Ông ấy chỉ nói gọn nhưng nó ám ảnh tôi đến tận bây giờ: “Cậu thấy không, sàn gỗ đang khó thở”. Kể từ lần đó, tôi ngộ ra rằng trong quá trình thiết kế thi công biệt thự thứ quan trọng nhất chẳng phải là vẻ hào nhoáng bên ngoài, mà nằm ở những chi tiết kỹ thuật rất nhỏ.
Tôi từng tự hào vì thi công nhanh hơn tiến độ
Nói thật tình, tôi vốn là kẻ rất coi trọng chuyện đúng tiến độ. nội thất biệt thự cao cấp mới chốt hợp đồng căn biệt thự bên sông, tôi cam kết với khách hoàn thành sớm hơn 3 tháng so với kế hoạch. Vì cái hẹn đó tôi hối anh em thợ làm ngày làm đêm. Tôi còn nhớ rất rõ, khi chúng tôi lắp sàn gỗ trùng vào đúng những ngày nồm ẩm. Dụng cụ đo độ ẩm của tôi chỉ 29% trong khi chuẩn để lắp sàn là tối đa 12%. Thế mà tôi vẫn cho thợ dán toàn bộ sàn gỗ kỹ thuật nhập từ Đức. Hậu quả là chưa đầy nửa năm sau, khi cái nồm ẩm của miền Bắc quay trở lại, những tấm sàn gỗ bắt đầu vênh lên, mấy chỗ nối gạch nứt toác ra, bong ra từng mảng lớn. Nói thẳng là, nhìn mặt sàn lúc đó muốn khóc, nó như một tấm bản đồ địa hình vậy, lồi lõm chỗ cao chỗ thấp.
Vị chủ tịch đã dành 2 giờ chỉ để ngồi nhìn cách tôi thi công
Khác hẳn với những khách hàng khác thường chỉ đến xem khi gần xong, ông chủ tịch tập đoàn kia bỏ ra gần 2 giờ ngồi im trên bậc tam cấp quan sát anh em thợ của tôi làm việc. Tôi cứ tưởng ông ấy ngồi đó cho vui cửa vui nhà. Ai ngờ đâu, ông lôi ra một loạt lỗi mà chính tôi cũng không để ý. Ông ấy hỏi tôi về khe co giãn – tôi trả lời là 8mm, ông ấy lắc đầu, bảo với độ ẩm ven sông thế này, thì phải để ít nhất là 12mm. Rồi ông ấy bảo người thợ cạy lớp xốp lót và phát hiện ra rằng lớp chống ẩm của tôi chỉ dán bằng băng keo thường. Ông ấy nói với tôi bằng giọng trầm ngâm: ở Việt Nam mình, người ta làm sàn gỗ chỉ để cho xong chuyện, chứ ít ai nghĩ rằng ngôi nhà và sàn gỗ cũng cần được “thở”, nhất là một căn nhà nằm cạnh dòng sông như thế này. So với tiêu chuẩn châu Âu, cách thi công của tôi lúc đó chỉ đạt 50% yêu cầu kỹ thuật.
Sàn gỗ của biệt thự ven sông khác sàn gỗ trong trung tâm thương mại ở cả ngàn chi tiết đó
Từ hôm đó, tôi bắt đầu học lại từ đầu kỹ thuật làm sàn cho những ngôi nhà cạnh sông. Sự khác biệt đầu tiên nằm ở độ ẩm. Nhà phố trong thành phố độ ẩm trung bình chỉ khoảng 60-65%, nhưng với ngôi nhà nằm ngay cạnh sông, con số này thường xuyên vượt mức 80%. Chưa hết, nước ngầm dâng cao theo mùa cũng là một vấn nạn. Vì vậy, khi làm móng và đổ bê tông sàn, tôi đã phải trải thêm một lớp chống thấm gốc polymer dày 4mm, chứ không phải chỉ là quét sika loại thường. Bộ máy hút ẩm trung tâm của căn biệt thự được tôi đặt âm trong tường, nối với các lỗ thoát khí ngay dưới chân tường. Còn quy trình bảo quản gỗ tôi cũng đổi hẳn: gỗ nhập về phải nằm trong phòng máy lạnh tối thiểu 7 ngày để độ ẩm trong gỗ được cân bằng với không khí trong nhà. Loại keo dán tôi sử dụng cũng phải là loại keo chống nước chuyên dụng, đắt gấp ba lần keo thường nhưng đổi lại tuổi thọ của sàn tăng lên đáng kể. Có một lần tôi hỏi ông chủ tịch làm sao ông biết những điều này. Ông ấy cười, bảo từng ngồi tù vì làm sàn gỗ mục nát cho một tòa nhà ở Singapore. Nghe tới đó tôi cứng người.
Cái giá phải trả cho một sàn nhà không thể phẳng hoàn hảo
Cuối cùng, sau tất cả đội của tôi buộc phải tháo bỏ tất cả phần sàn gỗ ở phòng khách lẫn hai phòng ngủ chính để làm lại từ đầu. Chi phí phát sinh cho việc này tốn gần 400 triệu đồng, và mất thêm trọn 3 tháng trời. Tôi đã phải xin lỗi chủ đầu tư không còn gì để nói, nhưng điều khiến tôi day dứt nhất chẳng phải món tiền kia mà là bài học về sự kiêu ngạo của bản thân. Trước đây tôi luôn nghĩ sàn đẹp là sàn phẳng không một gợn, không một tiếng kêu, không một vết nứt. Nhưng tôi sai quá rồi. Một sàn gỗ tốt, đúng chuẩn, vẫn chấp nhận độ phồng rất nhẹ khi thời tiết thay đổi, đó là dấu hiệu cho thấy gỗ đang thở, chứ không phải là lỗi thi công. Bây giờ, sau hơn 30 dự án biệt thự, tôi luôn dặn anh em thợ của mình rằng phải biết tôn trọng quy luật tự nhiên của vật liệu, đừng cố bắt nó phải tuân theo tiến độ thi công. Nếu bạn đang có ý định làm một căn nhà cho riêng mình, tôi khuyên bạn một câu chân thành: hãy dành thời gian tìm hiểu thật kỹ về vật liệu và khí hậu nơi bạn sống, trước khi quyết định giao căn nhà của mình cho bất kỳ một nhà thầu nào. Có bao giờ bạn tự hỏi, sàn nhà của mình đang thở hay đang chết