Hôm nghiệm thu công trình, ông chủ căn biệt thự không hề ngắm nghía hệ thống đèn chùm pha lê. Ông ấy chỉ bỏ giày ra đi bộ trên mặt sàn, rồi ngồi xuống sờ vào một góc tường. Tôi đứng đó, không hiểu gì, cho tới lúc ông mới thốt ra một câu mà nghe xong tôi phải xem lại chính cách tôi thi công suốt 15 năm qua. Ông ấy chỉ nói gọn nhưng tôi nhớ mãi đến ngày hôm nay: “Sàn nhà này nó không thở”. Từ dự án này, tôi ngộ ra rằng khi làm thiết kế thi công biệt thự thứ quan trọng nhất chẳng phải là vẻ hào nhoáng bên ngoài, mà nằm ở những chi tiết kỹ thuật rất nhỏ.
Tôi từng tự hào vì thi công nhanh hơn tiến độ
Nói thật tình, tôi là người luôn đặt nặng chuyện đúng tiến độ. Khi nhận dự án biệt thự ven sông 500m2 này, tôi cam kết với khách hoàn thành sớm hơn 3 tháng so với kế hoạch. Vì cái hẹn đó tôi hối anh em thợ làm ngày làm đêm. Chi tiết này tôi nhớ như in, khi chúng tôi lắp sàn gỗ trùng vào đúng những ngày nồm ẩm. Dụng cụ đo độ ẩm của tôi chỉ mức 29 phần trăm trong khi tiêu chuẩn châu Âu yêu cầu tối đa 12%. Thế mà tôi vẫn cho thợ dán toàn bộ sàn gỗ kỹ thuật nhập từ Đức. Kết quả là chưa đầy nửa năm sau, khi cái nồm ẩm của miền Bắc quay trở lại, những tấm sàn gỗ bắt đầu vênh lên, mấy chỗ nối gạch nứt toác ra, bong ra từng mảng lớn. Không phải nói quá, trông nó chẳng khác gì một tấm bản đồ địa hình, lồi lõm chỗ cao chỗ thấp.
Vị chủ tịch đã dành 2 giờ chỉ để ngồi nhìn cách tôi thi công
Không giống với chủ nhà bình thường thường chỉ đến xem khi gần xong, ông chủ tịch tập đoàn kia bỏ ra gần 2 giờ ngồi im trên bậc tam cấp quan sát anh em thợ của tôi làm việc. Tôi cứ tưởng ông ấy ngồi đó cho vui cửa vui nhà. Nhưng không, ông ấy chỉ ra một loạt lỗi mà chính tôi cũng không để ý. Ông hỏi: khe co giãn giữa các tấm gỗ của cậu để bao nhiêu? – tôi bảo là 8mm, ông lắc đầu và nói ở khu vực cạnh sông, độ ẩm cao như thế này, thì phải để ít nhất là 12mm. Sau đó ông nhờ thợ bóc một lớp xốp lót lên và phát hiện ra rằng mối nối của lớp chống ẩm chỉ được dán bằng băng keo thường chứ không phải loại chịu nước. thi công nội thất biệt thự hiện đại nói với tôi bằng một giọng rất trầm: ở Việt Nam mình, quá nhiều thứ chỉ làm cho xong chuyện, chứ không ai nghĩ đến việc ngôi nhà phải sống, đặc biệt là một căn biệt thự nằm sát mép sông. So với tiêu chuẩn châu Âu, cách thi công của tôi lúc đó chỉ đạt 50% yêu cầu kỹ thuật.
Sàn gỗ của biệt thự ven sông khác sàn gỗ trong trung tâm thương mại ở cả ngàn chi tiết đó
Từ hôm đó, tôi bắt đầu học lại từ đầu kỹ thuật làm sàn cho những ngôi nhà cạnh sông. Sự khác biệt đầu tiên nằm ở độ ẩm. Một căn biệt thự ở nội đô độ ẩm không khí trung bình chỉ tầm 60 đến 65%, nhưng với nhà ven sông, con số này lúc nào cũng trên 80%. Nước ngầm dâng theo mùa cũng là một vấn đề. Bởi thế, ngay từ khâu làm móng và đổ bê tông, tôi đã phải trải thêm một lớp chống thấm gốc polymer dày 4mm, chứ không phải chỉ là quét sika loại thường. Bộ máy hút ẩm trung tâm của căn biệt thự được tôi cho âm vào trong tường, rồi đấu dây ra các lỗ thông hơi dưới chân tường. Quy trình bảo quản gỗ cũng phải thay đổi: gỗ sau khi nhập về phải được đặt trong phòng điều hòa không dưới 7 ngày để độ ẩm của gỗ cân bằng với môi trường sống. Còn loại keo dán tôi dùng cũng phải là loại keo chống nước chuyên dụng, giá mắc gấp ba lần keo dán sàn thông thường nhưng đổi lại tuổi thọ của sàn tăng lên đáng kể. Có một lần tôi hỏi ông chủ tịch làm sao ông biết những điều này. Ông ấy cười, bảo từng ngồi tù vì làm sàn gỗ mục nát cho một tòa nhà ở Singapore. Nghe xong tôi chết lặng.
Cái giá phải trả cho một sàn nhà không thể phẳng hoàn hảo
Cuối cùng, sau tất cả anh em thợ phải bóc hết toàn bộ sàn gỗ ở phòng khách và hai phòng ngủ chính để làm lại từ con số không. Riêng tiền phát sinh cho đợt làm lại này tốn gần 400 triệu đồng, và mất thêm trọn 3 tháng trời. Tôi đã phải cúi đầu xin lỗi vị chủ tịch một cách chân thành nhất, nhưng thứ làm tôi day dứt nhất chẳng phải món tiền kia mà là cái tôi quá lớn của một kỹ sư đã có 15 năm kinh nghiệm. Tôi đã từng nghĩ một sàn gỗ đẹp là một sàn gỗ phẳng lỳ, chẳng có tiếng kêu hay vết nứt nào. Nhưng tôi sai quá rồi. Một sàn gỗ tốt, đúng chuẩn, vẫn chấp nhận độ phồng rất nhẹ khi thời tiết thay đổi, đó là dấu hiệu gỗ đang thở, còn hơn là kiểu sàn chết, cứng đơ như gỗ đá. Bây giờ, sau hơn 30 dự án biệt thự, tôi luôn dặn anh em thợ của mình rằng phải biết tôn trọng quy luật tự nhiên của vật liệu, đừng cố bắt nó phải tuân theo tiến độ thi công. Nếu bạn đang có dự định làm nhà, làm biệt thự cho gia đình, tôi khuyên bạn một câu chân thành: hãy dành thời gian tìm hiểu thật kỹ về vật liệu và khí hậu nơi bạn sống, trước khi quyết định giao căn nhà của mình cho bất kỳ một nhà thầu nào. Bạn đã bao giờ tự hỏi, sàn nhà của mình đang thở hay đang chết