Hôm bàn giao căn biệt thự 500m2 ở Quận 2, chủ nhà mở cửa tầng hầm, nhìn tôi cười: 'Anh ơi, sao ổ cắm trong gara lại cao hơn 10cm so với bản vẽ?'. Tôi sững người, vì bản vẽ đó đang nằm trong cốp xe, còn tôi đã tự tin đến mức không kiểm tra lại. lúc đó tôi nhận ra một sự thật mà tôi không bao giờ quên được. Khi thực hiện #keyword#, tôi đã nghĩ rằng việc quan trọng nhất là thiết kế hoàn hảo là đủ. Thế nhưng thực tế dạy tôi một điều hoàn toàn khác.
Thứ tôi không bao giờ cất trong cốp xe nữa sau 12 năm thi công
Sự cố hôm bàn giao chẳng chỉ ngốn thêm ba ngày phá tường mà còn khiến tôi đánh mất sự tin tưởng của chủ nhà. thiết kế thi công biệt thự từng thống kê trong 12 năm ấy, có đến 70 phần trăm lỗi thi công biệt thự bắt nguồn từ việc lan truyền ý tưởng từ bản vẽ và thi công. Nghe thì có vẻ kỹ thuật nhưng thực chất lại rất đời: thợ điện đọc nhầm một con số, người giám sát bỏ qua việc so sánh với bản vẽ gốc, thế là sai lệch từ từ nhân lên gấp bội. Từ sau hôm đó, tôi đã tự đề ra quy tắc cho mình: bao giờ cũng in bản vẽ khổ lớn treo ngay ở hiện trường, chụp ảnh có ghi giờ gửi vào nhóm chat riêng cho từng giai đoạn điện, nước, điều hòa thông gió. Bây giờ, mỗi sáng trước lúc các tổ đội vào việc, tôi dành 15 phút đi một vòng kiểm tra từng hạng mục so với bản vẽ. Có hôm, cũng chính tôi sơ suất nhờ có bản vẽ treo tường mà thợ điện tự phát hiện lỗi sai trước khi đục tường nhà. Buồn cười ở chỗ, cái quy trình nghe có vẻ đơn giản ấy cứu tôi không biết bao nhiêu phen khỏi cả đống rắc rối không đáng có.
Khi tôi ngừng nói 'làm theo bản vẽ' và bắt đầu hỏi 'gia đình dùng buổi sáng thế nào'
Cách đây 2 năm về trước, tôi có nhận một biệt thự 600m2 ở Thảo Điền. Bản vẽ ban đầu khá hoàn hảo đúng theo tiêu chuẩn thiết kế nhưng tôi lại làm một việc khác hẳn: bỏ ra 3 buổi chỉ ngồi nhâm nhi cà phê với vợ chồng chủ nhà, nghe họ kể về thói quen nấu ăn, giờ giấc sinh hoạt của từng đứa con. Thì ra, bà chủ nhà hay nấu các món hấp, luộc vì thế cần một góc riêng cho nồi hấp và máy hút mùi mạnh. Còn cô con gái học bài khuya nên phòng ngủ của con phải bố trí ánh sáng theo hướng không chói khi ngồi bàn học. Tôi đã quyết định vẽ lại gần như toàn bộ khu bếp và phòng giặt so với bản vẽ cũ. Kết quả, nhà họ tiết kiệm được bốn trăm triệu so với bản vẽ ban đầu vốn chỉ là bố trí theo tiêu chuẩn. Nghe thì lạ lùng nhưng tôi dám chắc rằng một thiết kế dù có chuẩn đến đâu cũng khó mà thay thế được việc thấu hiểu nhu cầu thực tế từng người trong nhà. Kể từ đó, tôi luôn dành tối thiểu một buổi sáng để ngồi với gia chủ trước lúc đặt bút ký hợp đồng thi công. Nói thật, có những lúc tôi cũng bị chê chậm vì cái khoản này, nhưng tôi chấp nhận vì kết quả cuối cùng bao giờ cũng khiến gia chủ hài lòng.
Đừng tin 100% nhà cung cấp vật liệu, kể cả thương hiệu nổi tiếng
Năm ngoái, tôi gặp một vụ mà tới giờ nghĩ lại vẫn thấy sợ. Một đại lý bán đá granite có tiếng ở TP.HCM cam đoan 'cùng màu, cùng chất lượng' nhưng thực tế hai lô hàng lệch nhau lệch tông và còn có vết nứt li ti sau 6 tháng đưa vào sử dụng. Chủ nhà gọi tôi bức xúc lắm. Tôi phải thay mới toàn bộ mặt bếp với chi phí tự bỏ ra lý do là tôi tin vào lời nói suông của họ. Từ vụ đó, tôi đã đặt ra một quy trình kiểm tra 3 bước cho tất cả vật liệu: một là, yêu cầu mẫu thực tế đúng chủng loại trước lúc đặt cọc; hai là, cắt ngang kiểm tra phôi để xem bên trong có đặc không, có lỗ hổng hay không; ba là, ký biên bản cam kết bồi thường trước khi bắt tay vào thi công. Nghe qua rắc rối nhưng nó lại giúp tôi không ít lần. Theo một thống kê tôi từng đọc ở đâu đó, có tới 45% vụ kiện tụng trong xây dựng nhà ở xoay quanh việc vật liệu sai lệch so với cam kết. Tôi không ngạc nhiên chút nào. Thật ra, phần lớn mọi người cứ tưởng mua vật liệu là xong, nhưng không, khâu kiểm tra lúc nhận hàng mới là quan trọng nhất. Tôi từng có một phen phát hiện ra một container gạch lát lệch mã số so với hóa đơn, mà nếu không kiểm tra thì công trình đã hỏng cả mảng tường.
Giai đoạn tôi thích nhất không phải là hoàn thiện mà là khi tháo giàn giáo
Người ngoài ngoài nhìn hay nghĩ nghề của tôi khổ nhất là lúc đổ bê tông hay khi trát tường. Còn với tôi, khoảnh khắc tuyệt nhất chính là lúc tháo dần giàn giáo từng tầng một. Khi từng thanh sắt được hạ xuống, ánh sáng tự nhiên lần đầu rọi vào khoảng không đã hoàn thiện, cảm giác ấy chẳng gì diễn tả được. Tôi nhớ mãi một buổi sáng nọ, tháo xong giàn giáo của một biệt thự trong một khu đô thị mới, ông chủ nhà bước vào nhà, chẳng nói một lời, chỉ đứng yên ở giữa phòng khách 80m2, rồi quay sang bắt tay tôi thật chặt. Không cần nói nhiều, tôi hiểu rằng mình đã làm đúng. Người ta hay viết về sai lầm, về bài học, riêng tôi muốn nhắc một chuyện ngược lại: có những thành quả chỉ có được nhờ sự tỉ mẩn đến mức nhiều người bảo là khó tính. Cái hạnh phúc nhất không phải là tiền công, mà là lúc thấy bé con 7 tuổi của chủ nhà chạy vòng quanh sân vườn và nói 'nhà con đẹp quá'. Nghe câu đó, tôi thấy bao đêm mất ngủ trên công trường đều xứng đáng tất cả. Nếu bạn đang tìm đơn vị làm biệt thự cho gia đình mình, tôi khuyên thật lòng là đừng chọn đơn vị rẻ nhất mà hãy tìm người chịu ngồi xuống nghe bạn tâm sự về nếp sống của cả nhà trước khi cầm bút vẽ. Bởi một căn biệt thự đẹp đâu phải là thứ trên ảnh chụp, mà là nơi mọi người thấy dễ chịu mỗi sáng thức dậy. Bạn có bao giờ thử hỏi bản thân xem nhà mình đang sống đúng với con người bạn chưa?